Dat debat gisteren, tussen Rutte en de haatzaaier, was inhoudelijk weinig verheffend al was de stijl van debatteren en verademing vergeleken met die RTL rommel. Rutte bevestigde dat hij slechts een variant is op zielloos populisme door zich tegen ‘verkeerd populisme’ te verklaren. Ik neem aan dat zijn variant daarop ‘goed populisme’ is. In mijn oren klonk het allebei behoorlijk slecht.  Wilders had een goed punt met zijn opmerking dat Rutte ingestudeerde riedels produceerde. Of de kijker daar wat van vond, blijft onduidelijk. En de haatzaaier zelf was ook tamelijk voorspelbaar, zij het minder effectief.

Wilders maakte rare sprongen. Hij was tegen Erdogan, de proto dictator van Turkije, maar voor Orban, die al heeft bereikt waar Erdogan op uit is, een gelegitimeerde staatsgreep. De haatzaaier is tegen de EU maar een fan van Orban die schaamteloos de EU financieel uitmelkt en de normen en waarden (ja, daar heb je ze weer) van de gemeenschap met voeten treedt. 

Rutte was ridicuul met zijn argument tegen grenzen: dan zouden we allemaal in de auto voor de grens staan. Zijn standaard riedel voor de toettoet autolobby verhinderde hem hier blijkbaar om een serieus argument tegen een hek om Nederland te geven. Geleuter over smokkelpaadjes was beneden peil. Kan hij echt geen betere argumenten bedenken voor open grenzen en de EU?

Ik kan me moeilijk voorstellen dat deze twee heren iets anders zijn voor de kiezers dan communicerende vaten. Het verlies van de een is de winst van de ander. Wie een christelijk gefundeerd haatzaai en anti programma wil, kan bij Buma terecht. De gedachte dat de VVD stemmen zou trekken van mensen die anders D66, Groen Links of PvdA zouden stemmen is net zo onrealistisch als, in retrospect, het momentum dat ik zag voor de PvdA. Zoals het er nu uitziet wordt de Christen Unie de match maker in coalitievorming en weet de kiezer zeker dat D66 een coalitie over rechts gaat vormen. De details zullen nog maanden onderhandelen vergen maar de uitkomst staat al vast.

Ik zei gisteren dat Rutte zwijnde. Nu denk ik dat de verkiezingen een onaangenaam grote rol hebben gespeeld in de manier waarop vorige week is omgegaan met de Turkse uitdaging. Koenders en Asscher hebben dit spel meegespeeld (of konden wellicht niet anders) en zullen er nu het slachtoffer van worden.

Erdogan als sultan, Rutte als premier. Ze verdienen elkaar, wij en de Turken verdienden beter.

Het is ironisch, of dramatisch, dat de haatzaaier, die de VVD verliet over de mogelijkheid dat Turkije ooit EU lid kon worden, de kans krijgt beter te scoren dan hij verdient of dan mogelijk leek dankt aan Erdogan. 

Deze verkiezingen gaan de kant op van die van 1977 toen Den Uyl meer kiezers kreeg dan hij verdiende door de afloop van de treinkaping bij De Punt. Rutte kan nu de premier uithangen en zal daarvan profiteren. Ik vermoed dat het momentum dat ik zag bij de PvdA (als dat er al was) er niet zal zijn.

De rel met Turkije heeft vele kanten. Was hij wel nodig? Mag een proto dictator zijn dictatoriale grondwet in Nederland komen promoten? In principe wel, lijkt me. Vrijheid van meningsuiting is tamelijk absoluut. Dat in Turkije zelf tegenstanders van zijn grondwet in de gevangenis zitten en er geen vrije pers meer is, wil niet zeggen dat wij geen campagne toe moeten laten. 

Dat het door ministers gebeurt, onderstreept alleen maar hoe eng de Turkse politiek is geworden. Of dat een diplomatieke crisis waard was, vastgebonden aan openbare orde, lijkt me te betwisten. Ik kan dat niet helemaal overzien.

Dat Turkse Nederlanders geobsedeerd zijn met het land van hun ouders en grootouders wisten we al. Meestal hebben ze er weinig last van. Inderdaad, daar had Buma gelijk in, het is raar om te dienen in de krijgsmacht van een ander land, maar aan de andere kant, waarom niet? Zolang dat land een Navo partner is. Alle dubbele paspoorten afschaffen lijkt me een onzinnig overreactie.

Integratie mislukt? Dat was een onzinnige stellingname van Buma. Als Turkse Nederlanders gebruik maken van hun recht op vrijheid van meningsuiting en vergadering dan lijken ze prima geïntegreerd, ook al kiezen ze, net als toch al gauw twintig procent van de Nederlandse Nederlanders voor abjecte politieke idealen. Buma overdreef bewust en al toonde zich al doende een goede tovenaarsleerling van de haatzaaier. Het was een treffend einde van deze campagne waarin het CDA zich rechts van de VVD positioneerde, geholpen door de afwezigheid van Rutte en de haatzaaier. Rutte lijkt aan die miscalculatie nu te ontsnappen door alsnog een premierbonus te incasseren.

De uitslag woensdag zal een momentopname zijn, maar wel een waar we vier jaar mee zullen zitten.

Sterke Buma en sterke Klaver bij Buitenhof. Hoewel Buma niet overtuigde met zijn oplossing voor het probleem van nationalistische Nederlandse Turken, denk ik dat zijn basisboodschap door veel mensen gesteund zal worden.

Koeders deed het goed maar liet naar mijn gevoel een kans liggen (Buma ook) door niet te benadrukken dat Turkse Nederlanders in Nederland rechten hebben die ze in Turkije niet hebben. Het gebruik daarvan is een teken van integratie en heeft uiteindelijk natuurlijk ook invloed op de proto dictator in Turkije.

Wat kan ik vaak ’s ochtends concluderen dat ik blij ben niet naar de late night borreltafels te hebben gekeken. Vanochtend meldde de Telegraaf dat Henk Krol beledigd was bij Pauw en Jinek door een cabaretier. Even kijken, het is het soort van berichten in de Telegraaf video categorie van tepelgates, bekende Nederlander onfortuin en pijnlijke scenes. 

Ik ben geen fan van Krol maar nog minder van Nederlands cabaret dat gisteravond een klein dieptepunt meemaakte. Maar de echte vraag is deze: waarom vindt een serieus programma het nodig om dit soort ongein te organiseren? En deze: waarom blijven de mensen aan die borreltafel zitten terwijl er smakeloze onzin wordt geserveerd? 

Nemen presentatoren zichzelf serieus?  

Tja, ik begrijp dat Asscher de grote verliezer was, gisteravond. Het probleem van de man is onoplosbaar bleek maar weer eens. Geen schwung, geen pit, te beschaafd, te veel bestuurder, te weinig straatvechter. En dat Matroos mens, daar wist hij niet mee om te gaan.

Wat te doen? De fouten van het begin zijn niet meer goed te maken. Samsom doet niet meer mee en de keuze om het kabinetsbeleid niet te verdedigen, heeft geleid tot het tussen twee stoelen in vallen. Ik begreep van binnen uit dat dit een ‘dilemma’ was voor het partijbestuur en kandidaat. Dat verraste me. Hoe kan dat nou een dilemma zijn als je vier jaar geregeerd hebt? Stupide om vier jaar beleid niet te omarmen.

Het probleem van de persoon Asscher is niet een twee drie op te lossen. Ik denk dat de enige mogelijkheid nu nog is de zwaktebod kaart: Asscher is te netjes, te beschaafd om met dit soort campagnes mee te doen. Stem beschaafd! Ik geef toe, het houdt niet over, maar verzin nog maar eens wat anders.

En dan wat te doen na de campagne? Wie gaat de kamerfractie leiden? Niet Asscher, niet Dijsselbloem, god of de sociaal democratische geesten verhoede dat Sharon Dijksma de enige optie is. Maar wie gaat dan tien/vijftien mensen leiden? Ploumen? Nooit gedacht dat ik haar nog eens de meest geschikte daarvoor zou vinden.