‘Valt wel mee’ watch. 

Trump blijft proberen nieuwe grenzen op te zoeken voor het presidentschap. Voor een gehoor van politiemensen was hij opnieuw vulgair kritisch over de rechtelijke macht en afstompend negatief over de media. 

Het was aanleiding voor een nieuw unicum: Neil Gorsuch, de rechter die Trump heeft voorgedragen voor het Supreme Court, nam afstand van de psycho. Hij deed het helaas in persoonlijke termen, zeggend dat Trumps onzin ‘demoraliserend’ en ‘ontmoedigend’ werkte op rechters. Beter had hij kunnen zeggen dat in een beschaafd land met een scheiding der machten het niet aangaat dat de uitvoerende macht de rechtelijke macht probeert kalt te stellen. De Democraten kunnen nog leuke vragen gaan stellen aan Gorsuch.

Ander unicum, en curieus genoeg een groter probleem voor Trump: zijn gebrek aan zelfbeheersing door Nordstrom, een soort Amerikaanse Bijenkorf, uit te kafferen voor het laten vallen van de rommel die Ivanka Trump probeert te slijten door zichzelf in de photo opportunities te wringen en daarna ermee te adverteren. Het was een mooi succes voor de ‘grab your wallet’ beweging. Trumps zwakste punt blijft zijn pathologische behoefte om succes te claimen, ook voor zijn kinderen. Als hij in de problemen komt, dan is het op dit terrein.

Of natuurlijk het starten van een oorlog in het Midden Oosten.

Er was een minidiscussie in de krant zonder mening over een column van Heleen Mees die suggereerde dat de regering Trump de chaos expres creëert om straks op die basis een staatsgreep te plegen. Dat lijkt me over the top. Volgens mij (zie een paar dagen geleden) heeft Bannon geen doel met zijn chaos anders dan gewoon, chaos te creëren. Trump zelf heeft chaos niet als doel, maar hij kan er wel in meegesleept worden.

Gaan de ruggengraatloze Republikeinen in het Congres, druk bezig met het wegwerken van elke mogelijkheid tot samenwerking, als die er al was na acht jaar obstructie, zo’n staatsgreep tolereren? Nee, de VS mag een derde wereldland zijn, een rijke bananenrepubliek, maar dat zit er toch echt niet aan te komen. Het is gewoon chaos omdat het zo leuk is om chaos te hebben, de elite dwars te zitten. Gaat niet zo lang duren, schat ik zo. 

Je moet je gevoel voor humor niet verliezen bij het gadeslaan van dit psychopaten asiel in Washington. Zo schijnt de Saturday Night Live act die persvoorlichter Spicer in het zonnetje zette, nogal wat verontwaardiging veroorzaakt te hebben bij de hoofdpsycho. Spicer zelf vond het geheel nogal over the top, een goedmoedige reactie, verstandig als je zelf het onderwerp bent.

Het schijnt dat Trump wel verontwaardigd was. Dat is hij steeds meer over SNL, maar de laatste twee episodes zijn veelzeggend. Hij vond de Spicer act vooral beledigend omdat … Spicer gespeeld werd door een vrouw, Melissa McCarthy. De overlevingskracht van Spicer als persvoorlichter werd al betwijfeld, vooral omdat hij zichzelf belachelijk had gemaakt als loopjongen voor het alternatieve feiten traject. Nu ziet hij er zwak uit. Perfecte zegsman voor Trump maar niet het beeld wat hij wil uitstralen.

Ook was de machtste man ter wereld op zijn pikje getrapt door de suggesties de afgelopen week dat Steve Bannon het Witte Huis runt. Een cover van Time Magazine, dat doet pijn. De SNL act waarin Spicer als de grim reaper achter Trump staat terwijl hij een aantal telefoonkannonades afvuurt (die met Zimbabwe is het leukst), waarna Bannon weer het bureau overneemt en Trump aan een mini me bureautje met een speeltje mag rommelen.

Spicer en Bannon halen de zomer niet, schat ik zo.

Ook een teken van terminale zwakte in het ego-departement was Trumps lijst met 78 terroristische aanvallen die niet of niet voldoende aandacht kregen. Los van de onzin (de grote aanslagen kregen wel degelijk aandacht en de kleine waren, nou ja, klein vergeleken met de massamoorden die dagelijks in de VS plaatsvinden) gaat het hier over maar één ding: de onzin die Kellyanne Conway uitkraamde over een vermeende aanslag in Bowling Green die nooit plaatsvond. Ze zei eerst dat ze ‘misspoke’, maar later bleek dat ze ergens anders ook deze onzin verkocht had. Ze gelooft het echt. Alternative facts zijn real life facts voor deze bende. Conway haalt de zomer evenmin.

Psycho president zelf gaf een toelichting op de lijst. De pers werd weer zwartgemaakt, ‘ze hebben hun redenen’ om de aanvallen niet te beschrijven, zei de malloot. Misschien heeft hij hij de lijst zelf opgesteld want blijkbaar werd ‘attacker’ geschreven als ‘attaker’. Het past in een patroon waarin de president niets zegt over de zes doden in een moskee in Quebec, waarbij de attaker een Trump fan was. Wel had hij veel te melden over de aanval met het mes in het Louvre.

Ik vrees dat de Washington Post gelijk heeft: dit is het voorspel om straks een aanval in de VS op de media, de rechters, het Congres of wie dan ook te schuiven. De pers heeft de lijst adequaat onderuit gehaald, maar het probleem is natuurlijk dat ze ermee komen.

Het patroon hier is lachwekkend. Een man, een regering die totaal buiten de werkelijkheid staat. Zo ver dat het niet eens meer gevaarlijk is. Dit is niet het fascisme waarvoor Asscher en andere opgewonden types waarschuwen, dit is Duck Soup, de befaamde Marx Brothers film. Trump is president van Freedonia, of van Sylvania, het buurland.

Maar eerlijk is eerlijk, deze werkelijkheid is zo maf, daar kan geen fictie of comedy schrijver tegenop.

Mijn column in de Morgen (België), 5 februari 2017

Je kunt Steve Bannon, de Raspoetin van Donald Trump, succes niet ontzeggen. Zijn doelstelling was chaos en chaos heeft hij bereikt. Het nu weer opgeheven reisverbod uit zeven moslimlanden mag gelden als apotheose van twee weken presidentschap: wild geroep, een onuitvoerbare en niet geïmplementeerde opdracht, afschuw overal, zielige mensen, ingrijpen van een federale rechter en ten slotte infantiel krijsen van de machtigste man in de wereld wat hij ‘deze zogenaamde rechter’ wel niet denkt om hem te dwarsbomen. Welkom in Trumpistan.

In de reeks van halfbakken besluiten sinds 20 januari zitten terugkerende elementen. Zo blijkt de regering Trump lak te hebben aan democratische processen en tradities. Ze verwart orders met wetgeving. Verklaart de media tot oppositie. Verheft leugens tot ‘alternatieve feiten’. Verklaart door hemzelf gewonnen verkiezingen grotendeels illegaal.

Ook de scheiding der machten is aan de regering niet besteed. Je kunt de legitimiteit van de rechterlijke macht niet verwerpen of de wetgevende macht afserveren zoals Trump deed in zijn inaugurale rede zonder de basis van het Amerikaanse systeem aan te vallen. Het gaat hem kosten. De rechters hebben rechte ruggen. De ruggengraatloze Republikeinen in het Congres zullen een tijdje meewerken maar daarna eigenbelang en institutioneel belang laten prevaleren. Ministers zullen hun grenzen trekken. Het eerste weekend dat de inreisban van kracht was, wilde degene die dat beleid moest uitvoeren, minister van Homeland Security John Kelly, een uitzondering opstellen voor mensen met een green card, buitenlanders die permanent in de VS wonen. Volgens de Washington Post ging Bannon naar Kelly om dat te verhinderen. De minister weigerde. Hij accepteerde geen orders van iemand die geen plek had in de chain of command. Bannon droop af. Trump liet het erbij. De relevante ministers trokken één lijn en er kwam een ‘verheldering’ voor houders van een green card.

Ook terugkerend is gebrek aan inzicht in hoe een bureaucratie werkt, hoe een overheid functioneert. Voor de uitvoering van beleid heeft een president niet alleen fondsen nodig van het Congres maar ook capabele uitvoerders in de ministeries. De inreisban leek nergens op, er was niet overlegd met mensen die het beleid moesten uitvoeren en ministers die het beleid moesten dekken. Het zag er incompetent uit, het wás incompetent.

Om Lincoln te parafraseren: de regering
kan niet half Bannon zijn en half Trump.

Ten slotte is een terugkerend element Trumps roekeloos ondermijnen van zijn eigen geloofwaardigheid. Nog los van de ongedisciplineerde narcistische cijferspelletjes die hem klein en zielig maken, stralen blunders, screw ups en interne conflicten op Trump af. Zijn supporters mogen het opvreten, maar als hij op een keer álle Amerikanen nodig heeft, gelooft niemand de president. Zijn persvoorlichter stond te kijk als loopjongen voor notoire leugens. In een crisis is geloofwaardigheid cruciaal. Trump is hem nu al kwijt.

Als chaos het doel is, wat is dan het doel van de chaos? Niemand die het weet. Bannon is niet gekozen, hij hoeft niets uit te leggen. Het leidt tot ongezonde speculatie over fascisme in de maak. Dat is het niet. Er is geen massabeweging, geen ideologie, geen armen in de lucht. Bannon is inderdaad een dubieus type maar niet de machtig man die de afgelopen week tot buiten-adem kluitjesjournalistiek leidde. Niet lang in elk geval.

Het lijkt er eerder op dat noch Bannon noch Trump enig idee hebben waar ze heen willen. Trump wil alleen maar een succes zijn, bewonderd worden, de hoogste cijfers halen op elk terrein, alles om zijn narcistische ego te balsemen. Bannon wil alleen spaken in wielen te steken, provoceren om de gevestigde orde te kijken zetten. Deze doelstellingen zijn onverenigbaar. Om Lincoln te parafraseren: de regering kan niet half Bannon zijn en half Trump. Chaos geeft geen hoge populariteitscijfers. Bannon zal verdwijnen. Met Trump blijven we zitten, maar nu al danig beschadigd.

Nee, fascisme is het niet. Er wordt veel geschreven over Trump, veel geleuterd. Iedere Nederlander is een Amerika deskundige, nu is ook iedere Nederlander een Trump expert.

In de Groene wordt ‘het moeilijke woord’ op tafel gelegd: is hier sprake van fascisme? De auteur beantwoordt de vraag niet maar uit wat hij ervoor heeft geschreven, meent hij van wel. 

Ik kijk geen DWDD maar ik begrijp dat Lodewijk Asscher met The Plot against America van Philip Roth kwam aanzetten. Nog afgezien van het boek zelf, dat ik altijd overdreven en ongeloofwaardig vond (en Roth heeft vorige week gezegd dat het niet op Trump van toepassing is) vond ik het onverstandig van Asscher om zo tekeer te gaan. 

Dat gezeur over fascisme is het complement van de pogingen van de haatzaaiers om angst voor moslims op te fokken. Beide zijn onzin.

Fascisme was een massabeweging, georganiseerd en gestructureerd. Daarvan is in de VS geen sprake. De labbekakken in het Amerikaanse Congres zijn geen beweging, ze gaan zo lang met Trump mee tot hij vastloopt en gaan dan voor hun eigen zetels. De kiezersachterban is verdeeld en gaat niet voor Trump de straat op. Hij zal niet in staat zijn hen te mobiliseren – zeker niet tegen het Congres zelf.

Zoals de schrijver van de Underground Railroad stelt: de koren die Hillary wilden opsluiten leken meer op lynch partijen. Erg, stuitend zelfs,  maar fascisme is het niet.

Angst aanjagen is dom, kortzichtig en de weg van de minste weerstand. Nee, dit is geen fascisme. Dit is gewoon een heel onverstandige keuze van de Amerikaanse kiezers. In democratieën hebben mensen het recht om foute keuzes te maken (Rutte niet te straffen voor zijn Wildersfilie bijvoorbeeld) en daar moeten ze de gevolgen van dragen. Bestraffend waarschuwen dat verstandige mensen zoals de waarschuwenden (Asscher) ervoor moeten zorgen dat het zover niet komt, dat die gevolgen van foute keuzes niet gedragen worden, is precies wat de andere kant wil.

Dom van Asscher. De kiezers zouden zijn eigen keuzes in de afgelopen vier jaar ook wel eens kunnen afstraffen. Als kiezers dat doen, dan moet je stilzitten. Stilzitten als je geschoren wordt. Geldt ook voor Trump.

En schei in vredesnaam uit met dat fascisme gelul. Het is al net zo onzinnig als Obama een socialist noemen. En net zo fout.

PS. Nog even over de hoofdredacteur van de krant zonder mening die de columns van Republikeins lobbyist Derk Jan Eppink verdedigt met de stelling ‘hij was de enige die de overwinning van Trump voorspelde’. Ja duh. Eppink voorspelt al jaren dat de Republikeinen winnen, verstandig zijn, de pols van de natie voelen. Hij voorspelde winst voor McCain in 2008, was zeker van de overwinning van Romney in 2012. En zijn voorspelling dat Trump ging winnen was niet gebaseerd op argumenten of zelfs voeling met de natie maar op zijn standaard riedel. Dat achteraf tot groot inzicht verklaren is onzin.

Bijzonder amusant is de manier waarop Jeff Sessions, die het vuile werk voor Trump gaat opknappen op het ministerie van Justitie, in 2015 de onderminister Sarah Yates ondervroeg, dezelfde die nu door de psycho is ontslagen.

Ongeveer een derde van de pagina op de Washington Post

Los van de patroniserende houding van Sessions, is het leuk te horen dat hij waarschuwt dat onvermijdelijk mensen zullen proberen haar voor politieke karretjes te spannen. Zoals gebruikelijk bij blatende senatoren die graag zichzelf horen praten heeft Sessions er veel woorden voor nodig. Yates antwoordt verstandig genoeg niet dat ze het beledigend vindt dat die oude lul daar denkt dat ze haar taak niet kent, maar geeft hem precies wat hij wil horen. En, niet toevallig, dat is ook het enige juiste antwoord.

Het ministerie van Justitie heeft een eigen verantwoordelijkheid. Het zou leuk zijn als Sessions daar bij de vervolghearing en later bij de stemming in de Senaat nog mee om de oren wordt geslagen.