Nee, Oprah is het niet. Relax.

Hoe serieus moeten we Oprah Winfrey nemen als potentiële presidentskandidaat? Ik zou zeggen: relax, cool down, neem een slokje water, de nood mag hoog zijn maar niet zo hoog dat de Amerikanen hun toevlucht zullen nemen tot een televisiepersoonlijkheid als opvolger van een televisiepersoonlijkheid. Natuurlijk staan we als weldenkende Europeanen, allemaal progressief, allemaal anti-Republikeins, te juichen als iemand een mooie, emotionele toespraak houdt die het hart roert.

Maar houd uzelf in toom, realiseer u dat wij hier nooit begrepen hoe George W. Bush of Donald Trump president konden worden, waarom Barack Obama niet razend populair was. Als we denken dat Oprah Winfrey iemand is die Amerika, de wereld, de beschaving kan redden, dan houden we onszelf voor de gek. Dit was een #metoo speech met een vleugje burgerrechten. Er viel veel te applaudisseren maar ik raad u aan de speech ook te lezen. Nog steeds goed maar beperkt in reikwijdte.

Oprah is geen beroeps maar er wordt gesuggereerd dat ze een uitgebreid politiek netwerk heeft. Misschien is dat zo, ik kan daar niets zinnigs over zeggen. Maar wel dit: de man die in 2016 goede sier maakte met een jaloers stemmend politiek netwerk heette Harvey Weinstein. En, eh, Hollywood als vlag om Amerika weer te verenigen? Lijkt me geen goede strategie. Voor de meeste Amerikanen is Hollywood La-La-Land, een wonderlijke wereld van over het paard getilde types met te veel geld en te veel vrije tijd, mensen met dubieuze levensstijlen en bovendien van oudsher financiers van de Democratische Partij.

En laten we man en paard noemen: een zwarte vrouw als presidentskandidaat is in dit Amerika een garantie voor verloren verkiezingen. Vergeet niet wie Trump aan de macht hielpen: boze blanke kiezers, evangelische radicalen en anti-overheidsactivisten. Het vergt een zekere politieke blindheid om te verwachten dat veel van deze kiezers Oprah Winfrey zouden verwelkomen.

We moeten realistisch blijven en vooral ook verstandig. Gegeven de staat van het land is er nood aan een president die in staat is te verbinden, met een programma of visie waardoor Amerikanen het gevoel hebben in één land te wonen, niet in een afvallige provincie van Trumpistan. De uitdaging is om met een kandidaat te komen die de weg weet in de politiek, iets gedaan kan krijgen en weet wat zij wil.

Ik noem maar Kirsten Gillibrand, de senator van New York, een vrouw die seksueel misbruik in het leger aan de kaak stelde en, rijkelijk laat maar toch, alsnog Bill Clinton veroordeelde voor zijn strapatsen. Neem senator Kamala Harris, een vrouw met een etnische achtergrond, scherpe politieke vaardigheden en vertegenwoordiger van Californië, de belangrijkste staat van het land. Er is senator Cory Booker van New Jersey, prominent zwart politicus. Zo zijn er nog een paar, maar laat ik me beperken tot de vaststelling dat er heel wat beloftevolle politici zijn, mensen met meer kans en meer vaardigheden dan Oprah Winfrey.

Tenslotte is het nuttig om vast te stellen dat juist Donald Trump duidelijk heeft gemaakt hoe onverstandig het is een onervaren mediapersoonlijkheid tot president te kiezen. Als Trump één erfenis nalaat dan is het dat de kiezers beter zullen kijken naar wat een kandidaat te bieden heeft. De afgelopen honderd jaar hebben we zonder uitzondering presidenten gehad met politieke ervaring en een politieke manier van kijken. Tot het experiment met Donald Trump. Ik zeg niet dat deze mannen altijd even succesvol waren, maar we weten nu dat een onervaren nieuwkomer ongelukken garandeert.

Geen misverstand. Ik heb achting voor Oprah Winfrey. Ik respecteer haar en haar werk. Maar het zou me tegenvallen als ze werkelijk denkt dat ze presidentskandidaat zou moeten zijn. Dat is wat mij betreft de paradox van dit weekend: als Oprah denkt dat ze geschikt is dan is ze niet geschikt. Ik heb haar hoger. Geniet van de mediahype maar besef: het is een hype.

Echt nieuws

Tweet uit het narrenschip: “I am a stable genius”.

Er is maar een goede kant aan al het geneuzel over zijn mentale capaciteiten: kiezers zullen zich wel twee keer bedenken om weer een bejaarde tot president te kiezen. Let op Joe Biden, Bernie Sanders, Elizabeth Warren etc.

Bannon, alleen in eigen gedachten een politiek gigant

De Mercer familie die in december zijn vermogen met enige honderden miljoenen zag toenemen dankzij Trumps belastinggulheid, heeft haar voormalige wunderkind Bannon laten vallen. Beter gezegd, dat hadden ze in de zomer al gedaan, toen Bannon vertrok. Ze wisten dat ze Trump toch al in hun zak hadden.

Je moet er dan ook niet al te veel van maken. Bannon was vooral een politieke kracht ‘in his own mind’. Niemand heeft hem meer nodig, de Trump aanhang al helemaal niet. De GOP slaakt een zucht van opluchting. Nu ze zichzelf aan Trump heeft uitgeleverd, kunnen ze Bannon en zijn extreem rechtse kandidaten missen als kiespijn.

Het is een mooi spektakel, dit boek en de Trump opwinding – de strategie om wekenlang de belastingverlagingen publicitair uit te melken, ligt in duigen. Er schijnt in Washington grote opwinding te zijn over de mogelijkheid van een 25th Amendment, Trump afzetten wegens dementie. Ik moet het nog zien gebeuren, maar alle gebabbel er omheen maakt het Witte Huis nog disfunctioneler dan het al was.

Hoe maak je een bestseller

Fake news bijt Trump. Ik heb geen idee of het nieuwe boek waar de psycho zo boos over is volledig te vertrouwen valt. Het is aan echte journalisten, de vijanden volgens Trump, om uit te zoeken wat gefabriceerd is en wat niet. Maar er staat zoveel in dat op het eerste gezicht waar is, of waar zou kunnen zijn, of waarvan sommigen zouden dromen dat het waar was, dat het Witte Huis, huisleverancier van leugens, moeite zal hebben het te ondergraven.

Natuurlijk wilde Trump geen president worden, hij wilde alleen de kick van de campagne. Natuurlijk zat hij opgesloten in zijn slaapkamer met drie televisies en een burger voor avondeten, met een extra slot op deur – je bent New Yorker of je bent het niet. Maar vooral het verhaal van zijn haar, volgens het boek lachend verteld door Ivanka, zal de psycho met de kleine handjes en de grote knop verontrusten.

Ondertussen heeft Wolff een bestseller, des te groter door Trumps domme pogingen om het boek te verbieden. Geen schrijver kan zich betere en meer publiciteit wensen dan deze dwaze onderneming. Dit is niet het eerste tell all boek over een president die er maar half bij is. Ik herinner me de memoires uit de Reagan jaren. Maar die waren nog doortrokken van respect voor de man en zijn ideeënwereld, bij Trump is er alleen de waanzin.

Powned is een aanfluiting

Geen Stijl doet niet aan journalistiek en Powned, het door de belastingbetaler gefinancierde zakkenvul project van een paar vlugge jongens, evenmin. Ze betalen criminelen en liegen erover. Niet dat ze in hun eerste leugen gestikt zijn. Banden met de Telegraaf zijn geheel toevallig.

Powned is een aanfluiting. Als iemand nog overtuigd moest worden dat het Nederlandse omroepsysteem op de huidige basis niet deugt, dan hoeft hij alleen maar niet dit project te kijken.

Zelfmutulatie

Je zou er haast je partijlidmaatschap voor opzeggen: ongelooflijk hoeveel schade de PvdA zichzelf weer weet toe te brengen met de Moorland affaire. Asscher laat zich de wet voorschrijven voor partijbestuur en klagende leden, nadat hij eerst Moorland had geaccepteerd, inclusief diens verleden bij de sociale werkplaatsen.

Het zal wel weer niet te redden zijn, dit soort conflicten lopen nooit goed af. Helaas is het een teken dat de sociaal democratie van de PvdA weinig te verwachten heeft.

Daar is ie weer: Mitt Romney!

Nooit gedacht dat ik Mitt Romney nog eens zou begroeten als een stem van redelijkheid in een klimaat van Republikeinse lafaards. Senator Orrin Hatch, een factotum uit een andere tijd die ooit goed bevriend was met Ted Kennedy (dat kon toen nog), maar de laatste jaren zijn leeftijd liet zien, gaat eindelijk met pensioen. Dat zouden meer 83-jarigen moeten doen, zoals senator Diane Feinstein van Californië. De meeste van deze politici vinden zichzelf zo belangrijk dat ze graag in het harnas sterven, zoals John McCain.

Ik zie maar door de vingers dat Romney bijna op zijn knieën bij Trump arriveerde (geen seksuele ondertonen hier) om zijn minister van Buitenlandse Zaken te worden. Wat zal Romney blij zijn dat hij die baan niet heeft gekregen. Afgezien van die beschamende episode is Romney een nuttig en verstandig criticus gebleken van Trump, een van de weinige Republikeinen die ruggegraat toonde.

Het leidt geen twijfel dat Romney in november in Utah wordt gekozen. Hij is er populair en hij wil graag – kien om zijn rol als landelijk kandidaat een meer succesvolle afronding te geven. Ik heb geen illusies over de mate waarin Romney tegen zijn eigen geradicaliseerde partij zal stemmen, maar misschien helpt het als het erop aankomt. Bij een benoeming voor het Supreme Court of zo.

Ik ben er niet gerust op

Beste wensen voor 2018. Laat ik meteen wat koud water gooien op al te hoge verwachtingen dit jaar.

Ik ben er niet gerust op. Ik moet nog maar zien of 2018 een slecht jaar wordt voor Donald Trump. Hij heeft een jaar van absurde, gevaarlijke en schandelijke tweets overleefd. Een jaar van incompetentie, ontslag van naaste medewerkers, blunderend optreden met racistische ondertonen, maar ook een jaar van de benoeming van veel conservatieve rechters, onder wie een in het Supreme Court en van een door Republikeinen veelbezongen belasting verlaging. Onderschat de man en zijn partij niet.

Contrair denken is me aangeboren maar ik heb er ook argumenten voor. Trump roept al maanden dat hij succesvoller is dan wie dan ook, dat hij de economie ontketend heeft, de burger bevrijd. De effectiviteit van dat roepen is haast niet te meten maar ik ben bang dat we de kracht van herhaling onderschatten. Zoveel is al normaal geworden, zowel in de politieke conversatie als in het proces, dat we niet raar moeten opkijken als kiezers de woorden van Trump geloven.

Ik kan een jaar voorzien waarin de Republikeinen voortdurend claimen dat de economie groeit dankzij hun belastingverlagingen, dat de werkeloosheid dankzij Trump laag is. Ze zullen geloofwaardig overkomen bij veel kiezers die ook maar 1 dollar meer op hun loonstrookje vinden. Dat ondertussen sociale voorzieningen worden uitgekleed en de overheidstekorten enorm oplopen, gaat deze kiezers niet aan. Ze zijn er Oostindisch doof voor. Zolang de economie niet crasht – een vooruitzicht dat zelfs pessimisten niet hebben voor 2018 – zal het lastig zijn Trump te dwarsbomen als hij roept dat Amerika weer great is.

Ik kan een jaar voorzien waarin de Republikeinen in het Congres een of ander infrastructuurprogramma voorstellen dat óf moeilijk is te weigeren voor de Democraten óf dat zodanig is dat de Democraten wel tegen moeten stemmen. Idem dito voor immigratiewetgeving. Als de Republikeinen slim zijn, komen ze met een plan voor de Dreamers waarmee de Democraten wel akkoord moeten gaan. Ik kan een vacature voorzien in het Supreme Court waarvoor Trump een solide conservatief voordraagt – als de vacature er een is van de progressieve kant, is het feest compleet. Evangelische en conservatieve kiezers zullen gemotiveerd ter stembus trekken.

Een aantal aspecten van het hierboven geschetste scenario is moeilijk te ondergraven door de Democraten. Ze hebben vooralsnog weinig anders te bieden dan verzet tegen Trump en het destructieve beleid van de Republikeinen. Hun aantrekkingskracht valt of staat met de mate waarin ze hun kiezers kunnen mobiliseren. Dat lukte prima in de eerste dagen na 20 januari 2017 en onder wel heel bijzondere omstandigheden in Alabama, ik weet zo net nog niet of ze dat elders ook kunnen. Tussentijdse verkiezingen vereisen behoorlijke woede om tot hoge opkomst te leiden.

Ik heb tot nog toe weinig interessante ideeën gehoord van de Democraten. De mogelijkheden van kandidaten, mogelijke leiders, zijn te gevarieerd om mensen in staat te stellen zich achter iemand te scharen. Het zou helpen als de bejaarden opdonderden (ik vermoed dat Joe Biden alsnog grote schade heeft geleden voor zijn beschamende Anita Hill hearings in 1990 – een onverwacht slachtoffer van metoo en wat mij betreft zou zijn pensioen welkom zijn). Laat die nieuwkomers zo snel mogelijk een visitekaartje afgeven anders wordt het straks een veld van twintig kandidaten. So far, so bad.

De grootste bondgenoot en het grootste gevaar voor de Republikeinen is Trump als persoon. Nog meer narcisme, nog meer tekenen van psychologische onevenwichtigheid (dementia?), eindeloos getweet, misschien een ongeplande persconferentie waarin zijn onfrisse ideeën en gebrek aan inzicht duidelijk worden – wellicht juist opzichtig afschermen door zijn staf. Trump heeft van het presidentschap een permanente reality show gemaakt die een niet gering aantal Amerikanen wel aanspreekt. Zij maken zich niet druk over het verlies aan waardigheid, over de uitholling van een ambt dat in het verleden bindende functies had. Een enorm risico blijft dat Trump daardoor bij een echte crisis niet in staat zal zijn Amerikanen over te halen hem te volgen.

Buitenlands zijn Noord-Korea en Iran kandidaten voor een crisis, met in geen van beide gevallen voorstelbaar positieve uitkomsten. Er is altijd wat onverwachts, Venezuela misschien? Rusland? Een handelsoorlog met China kan onvermoede gevolgen hebben voor die flonkerende aandelenmarkt – net als elke crisis die de huidige overspannen markt doorprikt. Dat zouden ook verdere ontwikkelingen in Muellers Rusland onderzoek kunnen zijn, en mogelijk een grensoverschrijdende aanval van Trump op de FBI (het ongemak bij denkende Republikeinen, toegegeven, een klein deel, neemt toe).

Het is moeilijk te voorzien hoe de economie tegen zijn grenzen aan zou kunnen lopen binnen nu en negen maanden. Maar je weet het nooit, een bitcoin crisis? Iets onverwachts? Een nieuwe hypothekencrisis? Andere kredietproblemen?

Wat echt de Democratische hoop zou kunnen ruïneren is als Trump zich ineens verantwoord en verantwoordelijk gaat gedragen. Als hij ophoudt iedere vermeende belediging voor zijn kleine handen ego met een berg tweets te beantwoorden, Hillary met rust laat, stopt met liegen en overdrijven. Het zou een verandering in karakter vergen die moeilijk voorstelbaar is, maar ik sluit het niet uit.

Vandaar dat ik er niet gerust op ben. Zonder echte crisis, zonder echt wanpresteren zijn er nogal wat factoren die de overwinning van de Democraten in november kunnen beperken. Ze doen er sowieso goed aan de verwachtingen te temperen en vandaaruit als underdog te werken. Anders kan het alleen maar tegenvallen.

Rasmussen altijd onbetrouwbaar

Onze zielepoot tweette gisteren dat hij net zo onpopulair is als Obama was na diens eerste jaar. Altijd competitief, deze narcist, zelfs als hij in zijn paleis in Florida relaxt van het weer great maken van Amerika en de prijzen van zijn nieuwjaarsbal daar flink verhoogd heeft.

Never mind de cijfers, het was een verhaal dat Fox News uitventte en dat Trump zag langskomen. Onweerstaanbaar.

Politieke kenners weten dat ze cijfers van Rasmussen altijd met een korrel, wat zeg ik, met een zak zout moeten nemen. Door de meetmethodes van Rasmussen zit er een afwijking naar traditioneel conservatief in die altijd zichtbaar was in tracking polls voor presidentsverkiezingen. Niemand neemt die cijfers serieus. Behalve deze narcist natuurlijk en zijn staatsomroep.