De nieuwe, opzettelijk gecreëerde nicotineverslaving

Ik zag steeds vaker Amerikanen met e-sigaretten rondlopen, in een geparfumeerde wolk. De laatste weken is er ineens veel aandacht voor het effect van e-roken en de poging van een nieuwe (en de oude) industrie om verslaafden te creëren nu ze hun markt voor sigaretten hebben verloren. Juulen is nu een werkwoord geworden, tieners doen het om erbij te horen en dan zijn ze verslaafd. Een geweldig marketing succes van de firma Juul, een ramp voor de volksgezondheid.

Ik las er een beangstigend verhaal over in de New Yorker, vandaag staat er ook een verhaal in de New York Times onder het motto ‘we draaiden de sigaret de nek om, enkel om hem in te ruilen voor de juul’. Lees en huiver en wees voorgoed genezen van de gedachte dat die e-rokers heel wat beter zijn dan de oude shag rokers.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

De stinkende wonden van het neoliberale marktdenken.

Overal in Europa worden bruggen bekeken. Wat er ook gevonden wordt, het is iemand anders zijn schuld. Laten we ook de VS erbij halen, waar de infrastructuur allerbelabberdst is en al een paar bruggen zijn ingestort – nog niet voldoende voor actie, maar dat komt wel. Trump heeft het voorlopig te druk met de zakken van de rijken vullen en zijn maatjes helpen.

Wat ik er het meest opmerkelijk aan vindt, tot nadenken stemmend, is dat het in elk verhaal dat je erover leest, gaat om in de jaren vijftig en zestig aangelegde bouwwerken. Bij Italië wordt er meestal bijgezegd: in de boom jaren. Toen het goed ging met de economie.

Alsof het sindsdien niet meer goed gegaan is.

Het grote verschil en de reden voor onze huidige problemen lijkt me het anti-overheidsbeleid dat na de jaren zeventig postvatte. De Reagan en Tatcher revoluties, het neoliberale bezuinigingsbeleid. Door het permanent bekladden van overheid en overheidsprojecten en door het verwijderen van de factor ‘algemeen belang’ uit veel beleidsafwegingen, is er sindsdien een stuk minder geïnvesteerd en is er geen geld meer voor onderhoud en/of herstel, laat staan nieuwbouw.

Het is een gedachte die me de laatste tijd steeds vaker plaagt. Hoe de heilige Reagan en het opgehemelde marktdenken, privatisering van diensten, van de samenleving een slechtere plek hebben gemaakt. Hoe dat beleid leidde tot de crisis van 2008. En hoe, dat is het ware mirakel, sindsdien neoliberaal bezuinigingsbeleid is aangevoerd als middel om de gevolgen van neoliberaal beleid tegen te gaan. Nu we op de rand van de volgende crisis staan is het goed daar nog eens bij stil te staan.

Zo krijg ik denkend over de teloorgang van de PvdA steeds meer het beeld van een partij die zich een agenda heeft laten opdringen. In de jaren negentig de markt agenda, het afschudden van de ideologische veren. In de aanloop naar de crisis het op de winkel passen van Wouter Bos. Na de crisis, vooral in Rutte II, de capitulatie. In plaats van crisis te bestrijden met extra uitgaven (helemaal omdat de rente op nul stond) liet de partij, liet het land zich een bezuinigingsbeleid opdringen dat allerlei overheidsdiensten ondermijnd heeft. Niet alleen bruggen maar ook de zorg (waar wat marktwerking voor blijkbaar moeilijk te vinden arbeidskrachten heilzaam zou werken).

Afgezien van Ewout van Engelen die helaas te lijden heeft van het effect van een steeds maar herhaalde boodschap (hij lijkt op Paul Krugman, ook zo’n econoom wiens verhaal je nu weer kent – ik weet het, het is onrechtvaardig), kan ik me alleen Coen Teulings, toen nog hoofd van het Centraal Planbureau herinneren die waarschuwde dat het bezuinigingsbeleid waanzin was. Hij werd opzijgezet als partijdig, de VVD kliek van Rutte (gesteund door haatzaaier Wilders, laten we dat niet vergeten) zette de toon. En de collaborateurs van D66 (en in de mindere mate Groen Links) hielpen Rutte mee toen hij aan het einde van Rutte Wilders de zaken niet meer aan elkaar geknoopt kon krijgen.

Dat de PvdA daarna met diezelfde Rutte in een bezuinigingskabinet ging zitten, is in retrospect onbegrijpelijk. Neoliberalisme, marktdenken hebben het algemeen belang kapot gemaakt, van partijen als VVD en D66 zal het herstel niet komen.

Helaas ook niet van sociaal democraten zolang ze zichzelf niet heruitvinden. Het is absoluut waar dat grote projecten moeilijk te sturen zijn, meestal over budget gaan maar de oplossing is niet ze niet uit te voeren, zoals die malle Italiaanse vijf sterrenclub betoogt. De oplossing is ze goed op te zetten en goed uit te voeren.

En te investeren. Als er geld is om Shell te helpen en meer dan een miljard een dividendbelasting gewoon uit het raam te kieperen, dan kun je niet volhouden dat we er niet de financiële ruimte voor hebben.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

De ultieme samenzwering

Interessante maar rare bespreking door de chef boeken NRC Michiel Krielaars, die geen boek over Rusland onbesproken kan laten. Zelf bespreekt hij een boek dat ‘bewijst’ dat Trump volledig in de zak zit van Poetin, dat er al tientallen jaren verbanden bestaan tussen de georganiseerde Russische misdaad, de regering en Trumpistan.

Het zou zomaar kunnen. Misschien toont iemand, Mueller bijvoorbeeld, het ooit aan, maar in zijn bespreking heeft Krielaars het vooral over theorieën en hij schrijft ook in samenzweringstermen. ‘Kan niet anders dan’, ‘zou goed kunnen’. Allerlei dingen lopen toevallig langs elkaar. Hij moet aan het einde ook toegeven dat de bewijzen, harde bewijzen ook in dit boek ontbreken, maar het blijft een spannend boek.

Je hebt daar weinig aan, dit soort samenzweringsverhalen. Mooi hoor, onderzoeksjournalistiek, maar als de bewijzen ontbreken dan … is het niet meer dan een samenzweringsverhaal. 9/11, moord op Kennedy, dat soort categorie.

Belangrijk boek?Het is onthullend en spannend vindt Krielaars. Spannend, dat wil ik wel geloven maar hoe zit het dan met die bewijzen?

Tja, ik weet niet goed wat ik ermee aan moet. Krielaars wel, heb ik de indruk. Marionet van het Kremlin heet het verhaal. Zonder aanhalingstekens. Onthullend.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

Het verhaal van de dag, bloopers en, ja, er is verschoven.

Verrassend hoe intelligente columnisten door de publicatiedruk zich laten meeslepen in het verhaal van de dag. Ik verbaasde me over de column van Edward Luce vandaag in de Financial Times, normaliter een van de betere waarnemers van de Amerikaanse samenleving.

Hij betoogt vandaag, onder meer, dat een winst van de Democraten in november Trump goed van pas kan komen in 2020. Hij kan dan onophoudelijk tegen het do nothing Congres ageren en de Deep State verantwoordelijk houden voor zijn falen. Beter nog, de Democraten zullen allerlei onderzoekscommissies instellen die het publiek ervan zullen overtuigen dat ze enkel uit zijn op het dwarsbomen van de psychopaat in het Witte Huis. Nog beter, de Democraten zijn zo dom om een impeachmentprocedure te beginnen. Kijk naar Clinton in 1997: het leverde winst op voor de aangeklaagde.

Ik was verrast omdat dit precies het verhaal was dat gisteren op Politico verscheen. Zoals het gaat met Politico was het verhaal wat over the top, uitgedund tot een stelling die zich laat omschrijven als: het droomscenario voor Donald Trump. En dat was dan winst voor de Democraten in november. Je moet je afvragen wat het horrorscenario is. Behoud van het Congres door de Republikeinen? Trump verantwoordelijk voor alles wat hij (niet) doet?

Het verhaal was niet helemaal uit de lucht gegrepen. Ik ben niet de enige die de Democraten in staat acht de ultieme stupiditeit te begaan van een impeachment procedure. Ik ben geen fan van Pelosi (weg met de bejaarden!) maar ik vermoed dat zij juist iemand zou zijn die haar partij hiervoor zou behoeden. Al die oververhitte neo socialisten en Bernie aanhangers die Trump omlaag willen halen, moeten door verstandiger afgevaardigden in toom gehouden worden.

Maar terug naar Luce, die dit scenario ook aanvoert in zijn column. Het gaat mij minder om de inhoud van zijn stuk dan om de vaststelling dat zelfs de betere journalisten zich laten sturen door het verhaal van de dag. Het overkomt mij regelmatig maar ik had verwacht dat iemand als Luce er immuun voor zou zijn.

Het is een probleem van te veel schrijven en te weinig reflectie en controle. Luce schreef bij het overlijden van Charles Krauthammer dat hij zichzelf had omschreven als ‘a liberal who was mugged by reality’. Ik mailde Luce dat deze kreet was verzonnen door Irving Kristol, de godfather van het economisch neoconservatisme. Hij stelde dat ook vast – druk, druk, druk – en beloofde het op de site te veranderen. Dat is, voor zover ik kan zien, nooit gebeurd.

Als ik even mag afdwalen, het herstellen van fouten schijnt moeilijk te zijn. Ik kreeg naar aanleiding van mijn Geschiedenis van de VS een aantal mails die me wezen op fouten en foutjes. Ik heb ze bijgewerkt in de tweede druk. Toen Annejet van der Zijls De Amerikaanse prinses uitkwam verbaasde ik me over het grote aantal fouten in dat boek. Ik verbaasde me er ook over dat het een bestseller werd omdat ik het een flauw boek vond waarin de hoofdpersoon nooit een eigen leven ging leiden, maar dat is nog verder terzijde. Ik mailde haar over de fouten (knoepers zoals zeggen dat er in 1896 nooit een Democratische president was geweest terwijl Grover Cleveland net twee termijnen had gediend; pioniers die in 1806 (!) naar Kansas en Nebraska gaan omdat de grond daar gratis was, terwijl in dat jaar Lewis en Clark nog moesten vertrekken om het westen te ontdekken; Pearl Harbor net na de herverkiezing van FDR in november 1940) en beperkte me tot die over Amerika, er stonden nog andere problematische stellingnames in. Ze mailde terug dat ze het in een volgende druk zou veranderen. Toen ik onlangs de 43ste druk (of iets dergelijks) openvouwde, was er niets veranderd.

Genoeg afgedwaald. Terug naar Luce. Terug naar Trump. Het echte nieuws van de dag is zijn terughalen van security clearances van top-ambtenaren. Dit is van het niveau van de Nixon-vijandenlijst. We hebben al vaak gedacht dat Trump te ver ging en het nu eindelijk hem zou opbreken – dat wordt nu niet gezegd maar ik denk dat deze stap grote gevolgen zal hebben. Trumps schelden op de deep state en zijn critici krijgt nu een heel andere dimensie. In de Washington Post schreef een admiraal met pensioen dat hij graag toegevoegd wilde worden aan de lijst, het was een eer zo te boek te staan als een criticus van Trumps onfrisse presidentschap. Niet zomaar een admiraal, het was de man die de raid op Bin Laden leidde.

Tegelijkertijd (toevallig) publiceerden 300 kranten in Amerika editorials waarin ze Trump de mantel uitveegden over zijn permanente aanvallen op de vrije pers. De meest gehoorde reactie was dat het hem worst zal zijn en dat zijn Fox News kijkers er niets om geven. Ze steunen hem door dik en dun. Dat is zo maar toch denk ik dat er iets aan het verschuiven is.

Ik schreef eerder over een ontketende Trump, een man blakend van zelfvertrouwen omringd door jaknikkers of mensen die hem niet kunnen controleren. Hij doet wat zijn intuïtie hem ingeeft. De handelsoorlog met China, de economische oorlog met Iran, de catfight met zijn collega proto-dictator Erdogan en de onvermoede gevolgen daarvan voor de wereldeconomie. Zijn diepe racisme.

Er is iets aan het verschuiven. De zorgen van weldenkende Amerikanen groeien, de rest van de wereld ziet bevend toe. Het wachten is op een crisis die het Trump bouwwerk doet instorten.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

Go Midwest, Young Techy! De Midwest will rise again.

Recente ontwikkelingen bevestigen mijn gevoel dat de VS zich naar binnen gaat keren. De kusten zijn vol, het leven voor een gemiddelde bewoner verslechterd, de inversteringsperspectieven in het Midden Westen, nu vijftig jaar lang op de weg omlaag, zien er stukken beter uit dan die in, pak weg, Californië.

Hier mijn artikel in de weekendeditie van de Standaard en deze week in de Groene over deze ontwikkeling.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

Ongefundeerde en wilde verklaringen: Trump beschuldigd. Oh, nee, het was Brennan.

Ik kan u niet aanraden om naar Sandra Huckabee te luisteren in haar voorgelezen verhaal waarom John Brennan, oud-CIA directeur, en een stuk of negen anderen hun security clearance kwijtraken. Normaliter behouden mensen die op het hoogste niveau clearance hadden de mogelijkheid om geïnformeerd te worden (wat niet wil zeggen dat dat ook gebeurt).

Toch is Huckabee’s verhaal wel leuk om te horen. Ze heeft het over wild om zich heen slaan, gebrek aan objectiviteit, ongefundeerde en wilde verklaringen, liegen en opgewonden commentaar geven. Het leuke is als je Brennans naam inruilt voor Trump ze het heeft over haar baas. Enfin, never mind. Luister maar naar wat anders.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

Zolang welmenende politici zich laten trollen door de bullebakken, zullen ze verliezen.

Andrew Cuomo, gouverneur van New York, is het niet eens met Andrew Cuomo, gouverneur van New York. Tijdens een ceremonie zei Cuomo, een Democraat met progressieve aanvechtingen, dat Amerika nooit zo ‘great’ was, de het land pas ‘greatness’ zal bereiken als elke Amerikaan ‘is fully engaged’. De luisteraars hielden hun adem in. Sommige applaudisseerden. Cuomo’s hulptroepen schrokken zich een hoedje en deden na de toespraak hun best om duidelijk te maken dat hij het niet zo bedoelde, dat Amerika nu al great was, bla bla bla.

Het is een spektakel dat je de moed in de schoenen doet zinken. Hoe kun je zo stom zijn? Waarom ga je in vredesnaam een pissing match aan met een president die meent dat Amerika wel degelijk ooit great was en met die kreet de verkiezingen won? Een president die betoogt, en daarvoor de handen op elkaar krijgt, dat progressieven zoals Cuomo en zijn Democraten het land naar de Filistijnen hebben geholpen. En dat alleen hij en zijn kornuiten het land weer fantastisch maken. Welke kortzichtigheid verleidde Cuomo om de goot in te gaan met de bullebak Washington? Vechten met een zwijn, in diens modderbad, leidt er vooral toe dat je onder de modder komt te zitten. En het echte zwijn wint altijd.

Het probleem is natuurlijk dat Cuomo gelijk heeft. Een land dat zichzelf half verwoestte in strijd over slavernij, dat honderd jaar na afschaffing daarvan een immoreel segregatiesysteem in stand hield; een land dat ook in de tijd die de nostalgische zwijmelaars het hoogtepunt achten, de jaren vijftig, nog diepe armoede kende en zwarten, homo’s en vrouwen als tweederangs burgers behandelde; een land dat de vrijheid van het westen redde maar niet in staat was, en is, de vrijheidswens van onderdrukte landen te herkennen en in zijn agressief activisme immense schade heeft aangericht; een land waar routinematig tientallen mensen overhoop worden geschoten, dat nog steeds diepe armoede, structurele achterstand en immense ongelijkheid kent; een land dat een gemene bullebak met abjecte ideeën tot president kiest; hoe kan dat land zichzelf als great zien? Was het ooit great? Een deel van de Amerikanen kan misschien dat gevoel hebben, maar het is het soort van greatness dat blind maakt voor de minder goede kanten van hun land. Dat een dergelijke discussie gevoerd wordt, dat deze woorden gebruikt worden, geeft al aan dat Amerika verslaafd is aan zijn oogkleppen, niet in staat is zichzelf te relativeren.

Trump is een geniaal product van dat Amerika. Zijn slogan was buitengewoon effectief. Make America Great Again had en heeft alles om politieke tegenstanders op het verkeerde been te zetten, uit te lokken en af te poeieren. Het impliceert dat er iets goed fout is gegaan, dat het paradijs dat er ooit was, is verloren, en dat daar schuldigen voor zijn, dat het opzettelijk is gesaboteerd. Het impliceert dat er veel werk verricht moet worden om die ideale toestand terug te brengen en dat hij, de man met de slogan, de enige is die dat kan. En dat je, als je er anders over denkt, je deel bent van het probleem.

Cuomo is een kluns, maar voor wie het wil zien ligt in zijn hulpeloze gerommel een diepere les, ook voor Europa. Het ligt de vinger op het probleem van politieke campagnes in een tijd van slogans, social media en alles versimplificerende populisten. Als je het gevecht aangaat op de termen van je tegenstander, dan heb je al half verloren. Dat is de reden dat veel politici in Europa die half meegaan met de populistische kretologie, die zich hun probleemstelling en terminologie laten opdringen, gedoemd zijn door diezelfde populisten te worden ingemaakt.

Zo lang progressieven als Cuomo, maar ook Europese sociaal democraten en andere welmenende politici, zich laten trollen door hun schaamteloze tegenstanders, zo lang zullen ze zichzelf op een achterstand zetten. Ze zullen het gevecht moeten verplaatsten naar een terrein dat in hun voordeel is, een alternatief beleid bijvoorbeeld, met een vergezicht dat op eigen kracht appelleert. Zodat je de trollen kunt negeren in plaats van hun spel te spelen.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

John Kasich als Repubikeins geweten.

Misschien herinnert u zich het nachtmerriescenario dat ik een paar weken geleden schetste. Trump blundert door, valt dood neer, trekt zich terug of wordt uitgedaagd door andere Republikeinen. Meer specifiek: John Kasich, de gouverneur van Ohio, of Nikki Haley, de VN ambassadeur. De Democraten gaan spectaculair ten onder in Trump haat en onbeheerst op elkaar inslaan, met, pakweg, twintig kandidaten, onder wie minstens drie die toe zijn aan een rollator. De winnaar: een Republikein als John Kasich.

Misschien herinnert u zich ook dat ik tijdens de voorverkiezingen eind 2015, begin 2016 maar één Republikein zag van wie ik vrij zeker was dat die Clinton kon verslaan: John Kasich. Hmm. Ik had het spectaculair mis, toegegeven. Maar Kasich is van die hele club Republikeinen de enige die er eervol vanaf kwam.

In de huidige Republikeinse Partij, ruggegraatloze Trump volgers, springt Kasich eruit door kritisch te blijven. Trump heeft hem net een steuntje in de rug te geven door Kasich aan te vallen. Kasich zag het, terecht, als een uitgelezen mogelijkheid om zich te profileren voor 2020. Hier het verhaal in de Washington Post.

Het is allemaal nog vroeg. Eerst moeten de Democraten nog maar eens goed winnen in november en dan voorkomen dat ze als wilde honden, elkaar bijtend, rondhobbelen en zo de Republikeinen alsnog een kans te geven in 2020. Want laat u niet misleiden: als deze Republikeinse Partij Trump kwijt is, zal ze even zo makkelijk zich keren tot de volgende mogelijke winnaar die hen aan de macht houdt. Kasich of Haley of Cruz, het maakt ze niet uit. Maar mijn zorg is dat ze met name met Kasich, en in minder mate met Haley, een kans hebben.

Republikeinen hebben geen geweten alleen belangen. Kasich heeft meer te bieden maar hij kan er op rekenen dat de belangengroepen die Trump aan de macht houden hem zullen steunen en het zou me niet verbazen als hij als ervaren gouverneur ook nog andere kiezers aan zijn kar kan binden.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

Omarosa geeft Trump wat hij verdient door haar ooit te benoemen

In de Nixon-jaren hanteerde ik altijd een eenvoudige vuistregel: don’t buy books from crooks. Moest je werkelijk Nixon zelf, Haldeman, Dean en al die hele en halve criminelen van een inkomen voorzien? 

Onder Trump lijkt dat opnieuw een goede strategie. Wie zit er te wachten of Sean Spicer of Omarosa Manigault Newman? Deze laatste heeft nu een boek volgepend over haar disfunctioneren in Trumps disfuncionele staf, gelardeerd met talloze bewijzen dat Trump een racist is, en een xenofoob.

Punt is, daar hebben we Omarosa, zoals deze voormalig kandidaat in Trumps realityshow bekend is, niet voor nodig. Dit is de president die zijn campagne begon met het beledigen van alle Hispanics in Amerika. Dit is de president die onder racisten en white supremacy antisemieten in Charlottesville wel goede mensen zag en ze gelijkwaardig vond aan de mensen die daartegen protesteerden.

Dit is de president die het over shitcountries heeft als hij landen bedoeld waaruit mensen maar al te graag immigreren naar Amerika (als je shitcountry Slovenië is, zoals het thuisland van de First Lady, dan is dat okay). Het zou teveel tijd vergen om alle gelegenheden dat Trump zich een racist toonde op te sommen. Hij is het niet waard. Naast Charlottesville verdient zijn campagne tegen de eerste zwarte president een ereplek van racistisch dog whistling. Laten we het daar even bij laten.

Ach, die Omarosa. Ze nam gesprekken op, zelfs in de meest beveiligde ruimte van het Witte Huis. Niets is onmogelijk in het gekkenhuis. Wat we al wisten uit artikelen over haar optreden in het Witte Huis was ze een waardeloze toevoeging was aan de Witte Huis staf maar, eerlijk is eerlijk, dat kwam omdat de baas een dom benoemingenbeleid had. Dat hij nu van Omarosa een koekje van eigen deeg krijgt, is ondankbaar van de dame maar past geheel in de stijl van Trump.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen

Catfight. Trump en Erdogan, autoritaire types verdienen elkaar.

Wat een genoegen om twee van de meest onplezierige autocraten van de westerse wereld (ik beperk me) elkaar de kop te zien inslaan.

Psycho Trump tegen proto-dictator Erdogan. Leuk. Erdogans schoonzoon stuntelde door een poging om de financiële wereld ervan te verzekeren dat ze de zaak onder controle hadden. Niemand geloofde hem. Erdogans aanhang begint de pijn te voelen maar net als bij de Trump fans is het blijkbaar moeilijk te erkennen dat je een foute, hele foute man op de machtigste positie hebt gezet en de grondregels van democratie de nek hebt omgedraaid.

Trump wil zijn dominee terug, maar maakt zich niet druk over de tienduizenden politieke gevangenen in Turkije, Erdogan gebruikte de coup in 2016 om zijn regiem te vestigen, nu doet hij net of de wereld tegen hem samenspant. Ze verdienen elkaar.

Als de arme Turken het slachtoffer worden is het misschien goed ze eraan te herinneren dat ze Erdogan democratisch dictator hebben gemaakt. Wie verbaast is over zijn optreden heeft niet goed opgelet. Nederlandse Erdogan fans hebben er weinig last van, misschien moeten ze toch eens nadenken over wat ze met hun nationalistische domheid in Turkije zelf mede hebben aangericht.

Als het conflict door-ettert, en waarom zou het niet tussen twee mannetjes die van geen opgeven weten, dan weten we wie het verliest: Erdogan en Turkije. Het zou mooi zijn om hem van zijn hoge toren te zien dalen en toe te geven aan Trump. Kan nog wel even duren. De schade is nog niet groot genoeg.

Geplaatst in Blogposten | Een reactie plaatsen