Wat we meemaken is tegelijkertijd een breuk in de naoorlogse geschiedenis en een gigantische verspilling van tijd en energie. De Groenland saga gaat voorspelbaar eindigen: het wordt geen deel van Amerika. Wat dan wel? Gewoon, wat gamers al lang hadden uitgewerkt, een deel van de NAVO, beschermd door de NAVO, al moet ik daarbij de kanttekening maken dat we de NAVO eigenlijk beter kunnen opdoeken. Wie gelooft nog dat de psycho met zijn vredesraad waar Poetins Rusland met hem voetjevrijt de Baltische staten zal beschermen als het erop aankomt?
Misschien dat we Trump ooit dankbaar zullen zijn dat hij de Europese eenheid heeft versterkt. Dat hij radicaal rechts, Poetin-verliefde partijen die populistisch neuzelen in hun hemd heeft gezet. Nee, Trump houdt niet van jullie. Hij gebruikt je als het zo uitkomt en dumpt je dan. Europa is een grootmacht op economisch gebied, we hebben te lang goedkoop meegelift op Amerika’s verantwoordelijkheidsgevoel voor de Atlantische veiligheid. We staan in ons hemd. Wie nog gelooft dat we iets aan Amerika hebben, moet misschien even checken bij de Iraanse demonstranten, of bij de democratische krachten in Venezuela.
Trumps idioterie, zijn puberale fixaties, zijn een grootmacht onwaardig. Bezitsdrang om in de geschiedenisboeken te komen als de grootste real estate inkoper ooit (groter dan Alaska, kleiner dan de Louisiana Purchase), verontwaardigd narcisme over het niet krijgen van de Nobelprijs, gewoon, dwarsigheid om dagelijks in het nieuws te blijven, secundaire doelen terwijl de aandacht op Groenland is gevestigd, de militarisering van Amerika’s binnenland. Het is allemaal van een ongekende zieligheid, maar dat maakt het niet minder gevaarlijk. Vergeet Groenland even: dit Amerika, zoals het zich van week tot week ontwikkelt, is niet een land waarmee we waarden delen. Het is op weg naar een autoritair regime met militairen op straat, Big Tech in de driver seat en een applauscollege als leiding – een beetje als China maar dan minder goed. Laat ze maar fijn modderen in hun achtertuin, de wereld wordt gerund door anderen.
De Financial Times constateerde terecht dat Trumps kleuteropwinding niet gedeeld wordt door de Amerikaanse bevolking (die overigens nauwelijks geïnteresseerd is) en niet door de Amerikaanse politici, behalve Trumps directe pluimstrijk omgeving, inclusief de tot nu toe redelijk verstandige minister van Financiën Bessent. De meeste Republikeinse senatoren, een jaar lang onderuitgezakt in lamlendigheid wegens het ontbreken van een ruggengraat, weten dat de VS zichzelf voor gek zet, historische banden breekt zonder te weten hoe dat gaat aflopen, en in de wereldorde van China straks de tweede viool zal gaan spelen. Ze weten het maar tot ze Trump tot de orde roepen, maakt het niet uit wat ze weten. Ze doen niets.
Een overname van Groenland moet door het Congres worden goedgekeurd, dat weet Trump ook. Een militaire ingreep zal door het Congres worden afgekeurd. Uiteindelijk komt er dus niets van.
Het is een mooi moment, in sommige opzichten althans. Niet alleen Republikeinse senatoren worden gedwongen om zich uit te spreken, ook onze eigen kwezels, de demissionaire ministers die met wol in de mond brabbelden over fundamentele zaken, kwamen voor het blok. Ja, het was toch wel ‘chantage’ hoorden we ineens.
Geef het aan Trump: hij heeft iedereen te kakken gezet. Zijn grote makke is dat hij geen maat kan houden, dat zijn karakterstructuur hem steeds maar voortstuwt op een steeds narcistischer maar ook steeds smaller pad. Uiteindelijk zal het Trump zijn die te kakken staat, en de VS met hem. Maar dan is het goede al geschied: een Europa dat meer eensgezind is, dat zich realiseert hoe gevaarlijk die radicaal rechtse partijen zijn en een bewustzijn dat de nieuwe wereldorde wordt geleid door China. Ik zeg niet dat het leuk is, iedereen voor joker, maar het schept wel duidelijkheid.